توسعه بیمه‌های زندگی متصل به دارایی یا همان یونیت‌لینک‌ها یکی از موضوعات مهم صنعت بیمه ایران در سال‌های اخیر است. این محصولات تلاش می‌کنند میان پوشش‌های بیمه‌ای و سرمایه‌گذاری ارتباط ایجاد کنند و به بیمه‌گذاران امکان دهند بخشی از ارزش بیمه‌نامه خود را به دارایی‌ها یا شاخص‌های سرمایه‌گذاری متصل کنند.
با این حال، کارشناسان صنعت بیمه معتقدند توسعه موفق این محصولات در ایران تنها به طراحی یک بیمه‌نامه جدید محدود نمی‌شود و نیازمند تغییر در نظام آماری، زیرساخت فناوری، مدل درآمدی، استانداردهای حسابداری و شیوه مدیریت دارایی و بدهی شرکت‌های بیمه است.
در رویداد «یونیت‌لینک‌ها؛ بازطراحی بیمه زندگی در دوران تورم مزمن»، جمعی از مدیران و کارشناسان حوزه بیمه، فناوری و بازار سرمایه درباره همین چالش‌ها به بحث و بررسی پرداختند.
ضعف نظام آماری در محصولات یونیت‌لینک
یوسف قلاتی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت فناوران خبره، یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه یونیت‌لینک‌ها را ضعف نظام آماری صنعت بیمه دانست.
به گفته او، در بسیاری از بازارهای پیشرفته، تنها میزان فروش بیمه‌نامه ملاک ارزیابی شبکه فروش نیست و شاخص‌هایی مانند مدت ماندگاری دارایی مشتری نیز در محاسبه درآمد شبکه فروش تأثیر دارد.
این موضوع باعث می‌شود فروشنده تنها به صدور بیمه‌نامه فکر نکند و حفظ مشتری و تداوم سرمایه‌گذاری نیز برای او اهمیت داشته باشد.
قلاتی معتقد است بدون توجه به چنین شاخص‌هایی، توسعه محصولات یونیت‌لینک در ایران با محدودیت روبه‌رو خواهد شد. همچنین مدل شناسایی درآمد در رشته‌های بیمه زندگی باید متناسب با ساختار این محصولات بازتعریف شود.
درآمد یونیت‌لینک متعلق به چه کسی است؟
یکی از تفاوت‌های مهم یونیت‌لینک با برخی محصولات سنتی بیمه زندگی، نحوه شناسایی وجوه دریافتی است.
در این مدل، بخشی از مبلغ پرداختی بیمه‌گذار وارد فرآیند سرمایه‌گذاری می‌شود و عملاً دارایی او محسوب می‌شود. به همین دلیل نمی‌توان تمام مبالغ دریافتی را درآمد شرکت بیمه در نظر گرفت.
شفاف شدن این موضوع هم برای شرکت بیمه و هم برای بیمه‌گذار اهمیت زیادی دارد. هرچه تفکیک دارایی بیمه‌گذار و درآمد شرکت بیمه دقیق‌تر باشد، گزارش‌های مالی نیز شفاف‌تر خواهند بود.
طراحی محصول باید از نیاز مشتری شروع شود
فرهنگ فرزان، مدیرعامل شرکت ریتون، در این نشست بر نقش نیاز واقعی مشتری در طراحی بیمه‌های زندگی تأکید کرد.
به اعتقاد او، توسعه محصولات جدید نباید صرفاً بر اساس ساختارهای موجود صنعت بیمه انجام شود. ابتدا باید نیاز مشتری شناسایی شود و سپس محصول متناسب با آن طراحی شود.
در این میان، نقش رگولاتور نیز اهمیت زیادی دارد. رگولاتور باید چارچوب‌ها و مسیر لازم برای توسعه محصولات جدید را فراهم کند و موانع غیرضروری را کاهش دهد.
همچنین همکاری میان بازارهای مالی، از جمله بانک، بورس و بیمه، می‌تواند مسیر توسعه یونیت‌لینک‌ها را هموارتر کند.
یونیت‌لینک و آینده بیمه‌های مستمری
کریم عابدی، مدیرعامل شرکت کارستان جوان، به ظرفیت یونیت‌لینک‌ها در طراحی بیمه‌های مستمری اشاره کرد.
با توجه به افزایش جمعیت سالمند و اهمیت برنامه‌ریزی برای دوران بازنشستگی، بیمه‌های مستمری مبتنی بر شاخص می‌توانند در آینده سهم بیشتری از بازار بیمه زندگی را به خود اختصاص دهند.
او همچنین بر اهمیت مدیریت دارایی و بدهی یا ALM تأکید کرد. شرکت‌های بیمه باید بتوانند میان دارایی‌های سرمایه‌گذاری‌شده و تعهداتی که در آینده به بیمه‌گذاران دارند، تعادل مناسبی ایجاد کنند.
نقش IFRS17 در شفافیت یونیت‌لینک‌ها
علیرضا حجتی، کارشناس صنعت بیمه، در این رویداد به استاندارد حسابداری IFRS17 و نحوه شناسایی دارایی بیمه‌گذار اشاره کرد.
در محصولات متصل به دارایی، بخشی از مبالغ پرداختی نباید به عنوان درآمد شرکت بیمه ثبت شود، زیرا متعلق به بیمه‌گذار است.
موضوع دیگر، مشخص شدن ساختار محصول یونیت‌لینک است؛ اینکه این محصول باید به صورت یک قرارداد مرکب در نظر گرفته شود یا بخش بیمه‌ای و سرمایه‌گذاری آن از یکدیگر تفکیک شوند.
به گفته کارشناسان، آیین‌نامه ۱۰۷ می‌تواند در روشن‌تر شدن این چارچوب نقش مهمی داشته باشد.
چالش فناوری در توسعه یونیت‌لینک
محسن رحمتی، مدیرعامل پردازش اطلاعات کاریزما، یکی از مشکلات جدی توسعه یونیت‌لینک‌ها را زیرساخت فناوری شرکت‌های بیمه دانست.
بسیاری از سامانه‌های فعلی صنعت بیمه برای محصولات سنتی طراحی شده‌اند و انعطاف لازم برای مدیریت حجم بالای تراکنش‌های یونیت‌لینک را ندارند.
در این محصولات، تعداد خرید و فروش واحدهای سرمایه‌گذاری، الحاقیه‌ها، ابطال‌ها و تراکنش‌های گروهی می‌تواند بسیار بیشتر از بیمه‌نامه‌های معمولی باشد.
به همین دلیل، شرکت‌های بیمه برای ورود جدی به این حوزه نیازمند سامانه‌های نرم‌افزاری منعطف‌تر و زیرساخت‌های پردازشی قوی‌تر هستند.
آینده یونیت‌لینک در صنعت بیمه ایران
مجموع دیدگاه‌های مطرح‌شده نشان می‌دهد توسعه یونیت‌لینک‌ها نیازمند یک تغییر چندجانبه در صنعت بیمه است.
اصلاح نظام آماری، بازتعریف مدل درآمدی، اجرای دقیق IFRS17، توسعه ALM، ارتقای زیرساخت فناوری و مشخص شدن چارچوب‌های نظارتی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای این مسیر هستند.
در صورت فراهم شدن این زیرساخت‌ها، بیمه‌های زندگی متصل به دارایی می‌توانند به یکی از ابزارهای مهم صنعت بیمه برای جذب سرمایه، حفظ ارزش دارایی بیمه‌گذاران و توسعه بازار بیمه‌های زندگی تبدیل شوند.
برای انتخاب بیمه‌نامه متناسب با نیاز و بررسی سقف تعهدات مختلف، می‌توانید از مشاوره آتی بیمه استفاده کنید و گزینه‌های موجود را قبل از خرید با یکدیگر مقایسه کنید.
